مبانی قرآنی و حدیثی اندیشه تقریبی آیت‌الله محمد واعظ‌زاده خراسانی (ره)
کد مقاله : 1018-CONF-FULL (R1)
نویسندگان
رضا وطن دوست *
عضو هیئت علمی بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس
چکیده مقاله
وحدت و همگرایی در جامعة توحیدی، پیش از آنکه دستوری وحیانی باشد، امری عقلانی است و بیش از آنکه مطلوبی دینی باشد، ضرورتی عینی است؛ چراکه وحدت در نظام اجتماعی اسلام، تداوم حاکمیت وحدت در نظام تکوین و تشریع است و نه تنها ریشه در عقاید مسلمانان دارد که حیات و تاریخ امت اسلامی بر آن استوار است. با توجه به ضرورت وحدت در جامعۀ ایمانی و پیامدهای زیانبار تفرقه و پراکندگی، عالمان برجستۀ مسلمان برای برقراری وحدت در میان امت اسلامی تلاشی بسیاری نموده‌اند، استاد واعظ‌زاده خراسانی از جملۀ این عالمان است که از فعالان جنبش تقریب مذاهب اسلامی در دوران معاصر به شمار می‌رود. مروری بر اقدامات تقریبی این عالم فرزانه، نشان می‌دهد که تقریب مذاهب در نگاه ایشان، نه ‌سیاستی مقطعی که امری ریشه‌دار در قرآن و سنت است. فعالیت‌های تقریبی او نشان‌دهنده پیوند ناگسستنی علم و عمل در زندگی این مرد بزرگ است. این نوشته که در پاسخ به فراخوان همایش بازخوانی اندیشه و نوآوری‌های این استاد سامان یافته، با روش تحلیلی-توصیفی و با استناد به آثار مکتوب، سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های او به بررسی مبانی مستدل قرآنی و حدیثی اندیشه تقریبی آن استاد فرزانه می‌پردازد. یافته‌های این تحقیق حاکی از آن است که اندیشه تقریبی او ریشه در اجتهاد پویای ایشان از متون اصیل دینی مانند قرآن و حدیث دارد و اصولی کلیدی همچون: «تأکید بر مشترکات»، «وحدت در اصول و کثرت در فروع»، «لزوم گفت‌وگوی علمی»، «پرهیز از تکفیر و تفسیق»، «احترام به اجتهادات دیگران» و مانند آن از این مبانی قابل استنتاج می‌باشد.
کلیدواژه ها
وحدت و همگرایی، واعظ‌زاده خراسانی، تقریب مذاهب اسلامی، مبانی قرآنی و حدیثی تقریب و اخوت اسلامی.
وضعیت: پذیرفته شده