جایگاه قران در علوم اسلامی و انسانی و اهمیت قرآن پژوهی در جهان امروز
کد مقاله : 1019-CONF-FULL (R1)
نویسندگان
عذرا طباطبایی حکیم *
دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم ومعارف قرآن
چکیده مقاله
قرآن کریم به‌عنوان مهم‌ترین منبع معرفتی اسلام، نقش بی‌بدیلی در تکوین و هدایت علوم اسلامی ایفا کرده و ظرفیت‌های گسترده‌ای برای بازسازی و تحول در علوم انسانی از منظر اسلامی دارد. آیت‌الله محمد واعظ‌زاده خراسانی، از برجسته‌ترین اندیشمندان حوزه تقریب مذاهب اسلامی، با تأکید بر محوریت قرآن در تولید دانش دینی و انسجام فکری امت اسلامی، نگاه ژرف و چندساحتی به ظرفیت‌های قرآنی در عرصه‌های علمی و اجتماعی ارائه کرده است.علوم انسانی موجود با چالش‌های نظری و هویتی ناشی از غفلت از مبانی دینی روبه‌روست. این مقاله با هدف تبیین چارچوب نظری قرآن‌پژوهی از منظر آیت‌الله واعظ‌زاده خراسانی به عنوان راهکاری بنیادین برای بومی‌سازی و توسعه علوم انسانی اسلامی انجام شده است.این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با مطالعه کتابخانه‌ای آثار مکتوب ایشان، به استخراج و نظام‌مندسازی مولفه‌های کلیدی اندیشه قرآن‌پژوهی ایشان پرداخته است. واعظ زاده قرآن را نه صرفاً متنی دینی، بلکه منبعی جامع و نظام‌ساز برای علوم می‌داند. قرآن‌پژوهی از منظر او، مطالعه‌ای میان‌رشته‌ای، نظریه‌پرداز و کاربردی است که بر چهار رکن اصلی استوار است: ۱. تحلیل محتوای ساختاریافته، ۲. مدل‌سازی مفهومی، ۳. روش تطبیقی و میان‌رشته‌ای، و ۴. بهره‌گیری از فناوری‌های نوین.چارچوب نظری ایشان، پاسخی روشمند به بحران علوم انسانی موجود است و مسیری را برای بازسازی هویت اسلامی این علوم از طریق استخراج نظام‌مند مفاهیم قرآنی و تبدیل آن به نظریه‌های علمی بومی ترسیم می‌کند.
کلیدواژه ها
قرآن‌پژوهی، واعظ‌زاده خراسانی، علوم انسانی اسلامی، روش‌شناسی قرآن، بومی‌سازی علوم
وضعیت: پذیرفته شده