فلسفه و فیلسوفان در اندیشۀ آیت الله واعظ‌زاده خراسانی
کد مقاله : 1031-CONF-FULL (R1)
نویسندگان
علی سجادی عباس آبادی *
پژوهشگر حوزه علمیه، حوزه علمیه خراسان، مشهد، ایران.
چکیده مقاله
آیت‌الله محمد واعظ‌زاده خراسانی (1304-1395ش)، فلسفه را ابزاری در خدمت تقویت و تعمیق معارف دینی به‌شمار آورده و نوع مواجهۀ ایشان با این دانش، مبتنی بر تلفیق عقل‌گرایی دینی و نصّ‌گرایی اسلامی بوده است. نگاه وحدت‌گرایانه و به‌دور از تعصّب این متفکر برجسته شیعه، سبب شد تا وی علاوه بر بهره‌گیری از میرزا مهدی اصفهانی(ره)، در درس علامۀ طباطبائی(ره) نیز حضور یافته و با محوریت‌بخشی به معارف وحیانی، از آموزه‌های فلسفی نیز استفاده نماید. ایشان علی‌رغم نگاه نقّادانه به تفکیک و اندیشه‌های آن، در قلمرو حکمت نیز به انتقاد عقل منفصل از وحی برخاسته و فلسفه‌ای را مؤثر در مباحث مختلف علمی می‌داند که هم‌سو با نصوص دینی باشد؛ لذا در عین تجلیل از فیلسوفان و متکلّمانی همچون ابن‌سینا، ملاصدرا، فیّاض لاهیجی و... با نگاهی منتقدانه به برخی مسائل فلسفی نگریسته و از این‌رو به‌صراحت عقیده به وحدت وجود را مورد انکار قرار داده است. در این نوشتار، ابتداء به کیفیت ورود ایشان به فلسفه اشاره شده و در ادامه به برخی از دیدگاه‌های این اندیشمند در زمینۀ علوم عقلی اشاره شده است. نوع نگاه درجه دو ایشان به فلسفه و رابطه‌ای که میان این دانش و آموزه‌های دینی ترسیم می‌کند، مسیر را برای گفت‌وگوی درون دینی و بین ادیانی فراهم کرده و به‌خوبی جایگاه خود را در اندیشۀ تقریبی این اندیشمند پیدا می‌کند؛ بر این اساس، بازنگری این دیدگاه‌ها در راستای تقویت گفتمان تقریب و وحدت‌آفرین بسیار اهمیت داشته و حاکی از ژرف‌اندیشی ایشان می‌باشد.
کلیدواژه ها
آیت‌الله واعظ‌زاده خراسانی، فلسفه، آموزه‌های دینی، علامه طباطبائی، میرزا مهدی اصفهانی، مکتب تفکیک.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی