| رویکردی تطبیقی به الهیات تقریب: واکاوی مبانی، روشها و چالشهای اندیشه واعظزاده خراسانی و جنبش اکومنیسم مسیحی |
| کد مقاله : 1084-CONF-FULL (R1) |
| نویسندگان |
|
هادی امدادی فرد * گروه ادیان ابراهیمی، دانشکده ادیان، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف تدوین یک الگوی تحلیلی تطبیقی برای فهم نظاممند پروژههای وحدتگرای دینی، به واکاوی اندیشه تقریبی آیتالله محمد واعظزاده خراسانی و جنبش اکومنیسم مسیحی میپردازد. این مطالعه از چارچوبهای دروندینی رایج عبور میکند؛ از منظر «الهیات تطبیقی» بر اساس رویکرد فرانسیس کلونی بهره میجوید و با بهکارگیری روش «تطبیق ساختاری»، این دو سیستم فکری را در سه ساحت کلیدی «مبانی»، «روششناسی» و «ساختار نهادی» تحلیل میکند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که الگوی حاکم بر الهیات تقریب واعظزاده، «همگرایی در عین کثرت» است. در این الگو، وحدت یک واقعیت دینی آرمانی تلقی شده و هدف غایی، مدیریت اختلافات و همزیستی مسالمتآمیز از مجرای فقه مقارن و دیالوگ علمی است. در مقابل، الگوی حاکم بر اکومنیسم مسیحی، «وحدت در حقیقت» است. در این الگو، وحدت یک دستور الهی بیقید و شرط دانسته شده و غایت نهایی آن، حل اختلافات دگماتیک و تحقق اتحاد مجدد قابل رؤیت کلیساها از طریق گفتوگوی الهیاتی است. علاوهبر تبیین این تمایزات بنیادین، این پژوهش یک چالش مشترک ساختاری را نیز شناسایی مینماید: ماهیت رابطه با قدرت سیاسی و تأثیر آن بر استقلال و کارآمدی هر دو پروژه. این چالش بهصورت «تعدد دولتهای متعارض» برای اکومنیسم و «وابستگی به یک دولت خاص» برای تقریب تجلی مییابد. در پایان، این مطالعه با ارائه یک الگوریتم کاربردی سهگامه (تشخیص سطح اختلاف، انتخاب راهبرد مناسب و طراحی ساختار نهادی)، چهارچوبی عملیاتی برای فعالان عرصه تقریب و دیالوگ بینالمللی فراهم میآورد. این چهارچوب به آنان کمک میکند تا راهبردهای خود را بر اساس تحلیلی بافتبنیاد طراحی نمایند |
| کلیدواژه ها |
| الهیات تطبیقی، تقریب مذاهب، اکومنیسم، واعظزاده خراسانی، وحدت اسلامی، رابطه دین و سیاست. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
