| تقریب مذاهب اسلامی در نهاد دانشگاهی؛ تحلیل رویکرد آیتالله محمد واعظزاده خراسانی با محوریت دانشگاه مذاهب اسلامی |
| کد مقاله : 1112-CONF-FULL (R1) |
| نویسندگان |
|
بهرام دردی گری * دانشگاه فرهنگیان.آموزش وپرورش |
| چکیده مقاله |
| تقریب مذاهب اسلامی در جهان معاصر از سطح مباحث صرفاً نظری و فقهی فراتر رفته و به پدیدهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، مدیریت عقلانی اختلافات مذهبی و جلوگیری از تبدیل آنها به نزاعهای هویتی، ضرورتی انکارناپذیر به شمار میآید. آیتالله محمد واعظزاده خراسانی، از چهرههای شاخص تقریبگرایی عقلانی در جهان تشیع، اختلافات مذهبی را واقعیتی تاریخی و معرفتی میداند که حذف آن نه ممکن است و نه مطلوب. از دیدگاه ایشان، تقریب نباید به همسانسازی اعتقادی یا صرفاً به توصیههای اخلاقی تقلیل یابد، بلکه باید بر مدیریت علمی و اخلاقمحور اختلافات، گفتوگوی پایدار و نهادسازی استوار شود. واعظزاده خراسانی دانشگاهها را بهعنوان نهادهای علمی و آموزشی مدرن، محور تحقق گفتمان تقریب معرفی میکند. دانشگاه مذاهب اسلامی با رویکرد آموزشی میانرشتهای، برنامههای تطبیقی و ظرفیتهای پژوهشی گسترده، بستر مناسبی برای تولید دانش میانمذهبی، تقویت گفتوگوی علمی و تربیت نخبگان تقریبگرا فراهم ساخته است. از منظر وی، دانشگاهها افزون بر تولید دانش، نقش مهمی در پرورش نگرشهای عقلانی، اخلاقی و تعاملمحور دارند و میتوانند اختلافات مذهبی را به فرصتی برای یادگیری و همزیستی مسالمتآمیز تبدیل کنند. پیوند میان حوزههای علمیه و دانشگاهها نیز برای تلفیق سنت اجتهادی با روش علمی و تولید دانش مشروع و کارآمد میانمذهبی ضروری تلقی میشود. تجربه عملی دانشگاه مذاهب اسلامی نشان میدهد که نهادینهسازی تقریب بدون ساختارهای نهادی و برنامهریزی علمی امکانپذیر نیست. این الگو افزون بر کارکرد علمی، پیامدهای اجتماعی و تمدنی مهمی چون کاهش تنشهای مذهبی، مقابله با افراطگرایی و تقویت همبستگی اجتماعی در جهان اسلام به همراه دارد. |
| کلیدواژه ها |
| «تقریب مذاهب اسلامی»، «آیتالله محمد واعظزاده خراسانی»، «دانشگاه مذاهب اسلامی»، «گفتوگوی میانمذهبی»، «تربیت نخبگان». |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
