| حج؛ محور وحدت اسلامی در منظومه فکری آیتالله محمد واعظزاده خراسانی (ره) (تحلیل تطبیقی با مبانی امام خمینی (ره) و آیتالله خامنهای (مدظلهالعالی)) |
| کد مقاله : 1123-CONF-FULL (R1) |
| نویسندگان |
|
معصومه حسن زاده مقدم *1، علی جان سکندری2 1آموزش و پرورش_ دانشگاه فرهنگیان_دانشگاه امام صادق (ع) 2عضو هیئت علمی بنیاد پزوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی |
| چکیده مقاله |
| چکیده درعصر کنونی ، فریضه حج در اندیشه اسلامی ، از یک عبادت فردی صرف فراتر رفته و به مثابه کنگرهای عظیم با ابعاد سیاسی، اجتماعی و عبادی بازتعریف شده است. این پژوهش با هدف تبیین جایگاه «حج» به عنوان «محور وحدت» در منظومه فکری مرحوم آیتالله محمد واعظزاده خراسانی، نخستین دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، سامان یافته است. مسئله اصلی پژوهش، چگونگی تلفیق مبانی نظری «تقریب علمی» با رویکردهای «سیاسی-انقلابی» در بستر مناسک حج است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر بررسی اسنادی آثار مکتوب و شفاهی آیتالله واعظزاده خراسانی و تطبیق آن با آراء بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران،آیت الله العظمی امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری، آیتالله خامنهای است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که آیتالله واعظزاده خراسانی با طرح نظریه «وحدت ذاتی» و تفکیک میان «خلافت ظاهری» و «مرجعیت علمی»، زیربنای کلامی لازم برای تقریب را فراهم آورد. ایشان حج را در دو سطح «تقریب نخبگانی» و «وحدت تودهها» تحلیل نمود و با دفاع از دکترین «برائت از مشرکین» در جریان حج خونین ۱۳۶۶، همسویی کامل خود را با قرائت «حج ابراهیمی» امام خمینی (ره) نشان داد. همچنین، رویکرد ایشان در تأسیس مجمع تقریب جهانی تقریب اسلامی، تجلی عینی راهبرد «وحدت و معنویت» مورد تأکید مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای است. دستاورد این مقاله، اثبات این فرضیه است که اندیشه تقریبی واعظزاده خراسانی، نه تنها در تضاد با رویکرد انقلابی برائت نیست، بلکه مکمل نظری و بستر اجرایی آن در دیپلماسی وحدت اسلامی محسوب میشود. |
| کلیدواژه ها |
| واژگان کلیدی: حج ابراهیمی، وحدت اسلامی، تقریب مذاهب، آیتالله واعظزاده خراسانی، برائت از مشرکین. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
