| از «تأسف و تأثر» تا «رحمت و مغفرت»: تحلیل معناشناختیِ بلاغی شخصیت آیتالله واعظزاده خراسانی (ره) در پیام تسلیت مقام معظم رهبرشهید حضرت آیتالله خامنهای (ره) |
| کد مقاله : 1133-CONF-FULL |
| نویسندگان |
|
سیدعلی موسوی *1، سیدمجتبی موسوی2، سید علیرضا موسوی2 1عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور 2دانش آموخته حوزه علمیه قم |
| چکیده مقاله |
| پیامهای تسلیت رهبران دینی صرفاً متونی عاطفی نیستند، بلکه اسنادی بلاغی‑معناشناختیاند که لایههای پنهان نظام فکری گوینده را آشکار میسازند. پژوهش حاضر با رویکرد معناشناختیِ بلاغی، پیام تسلیت کوتاه مقام معظم رهبر شهید، حضرت آیتالله خامنهای (ره) در رثای آیتالله واعظزاده خراسانی (ره) را تحلیل میکند تا نشان دهد این متن چگونه و با کدام شگردهای علم معانی (معناشناسی نحوی) خواننده را از قطب «تأسف و تأثر» انسانی به قطب «رحمت و مغفرت» الهی سوق میدهد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی مبتنی بر اصول بلاغت اسلامی (تقدیم و تأخیر، حذف و ذکر، قصر، وصل و فصل، و کاربرد جملههای خبری و إنشایی) است. یافتهها نشان میدهد تقدیم مسندالیه بر مسند (مانند «ایشان عالمی ربانی بودند») بر هویت علمی فقید تأکید دارد؛ حذف فاعل حزن شخصی، تأثر را به امری عینی و همگانی تبدیل میکند؛ قصر از راه تقدیم هرگونه تردید در مناقب ایشان را میبندد. مهمترین شگرد، انتقال هوشمندانه از جملههای خبری با بار عاطفی (تأثر) به جملههای إنشایی دعایی (طلب رحمت و مغفرت) است که مسیر معنایی پیام را از «سوگِ زمینی» به «بشارت آسمانی» تغییر میدهد. در نتیجه این جابهجاییِ بلاغی، شخصیت واعظزاده به مثابه «عالم ربانیِ مورد مغفرت» ترسیم میشود و نشان میدهد چگونه یک متن کوتاه با تکیه بر دانش معانی میتواند کارکردهای تسلیدهی، تکریم و جهتدهی معنوی را یکجا ایفا کند. این پژوهش الگویی نوین برای تحلیل «بلاغت سوگ» در متون دینی سیاسی معاصر ارائه میدهد. |
| کلیدواژه ها |
| معناشناسی بلاغی، علم معانی، پیام تسلیت، آیتالله واعظزاده خراسانی، آیتالله خامنهای (ره) . |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
